Dieuwertje Mertens journalist- redacteur- docent

Nieuws

Cursus De Ander in hedendaagse literatuur

Migratie en minderheden in geëngageerde romans
Wanneer 6 maart 2018, 19.00 – 21.00 uur
Waar Het Literatuurhuis, Oudegracht 237, 3511 NK , Utrecht
Entree €340 / €275
Met Dieuwertje Mertens (docent), Toine Heijmans (gastdocent)
Migratie is een van de belangrijkste thema’s van deze tijd. Of het nu gaat om de grote stromen vluchtelingen die naar het Westen trekken, of de verhoudingen tussen de tweede of derde generatie (arbeids-)migranten en autochtone bewoners. Ook in de hedendaagse literatuur is interactie met ‘de ander’ in toenemende mate een belangrijk onderwerp.
In deze cursus nemen we de verhouding met ‘de ander’ onder de loep. We bespreken een aantal hedendaagse geëngageerde romans van auteurs uit verschillende windstreken en bekijken het onderwerp vanuit het perspectief van twee vluchtelingen, de bevoorrechte autochtone elite, een ‘uitzet-ambtenaar’ en een Nigeriaanse die er in Amerika achterkomt wat het betekent om zwart te zijn.t.
Op de leeslijst staan:
Americanah, Chimamanda Ngozi Adichie
Exit West, Mohsin Hamid
Onderworpen, Michel Houellebecq
Pristina, Toine Heijmans
Met: Dieuwertje Mertens (docent), Toine Heijmans (gastoptreden)
Kosten*: €340 (incl. boeken) / €275 (excl. boeken)
*de cursussen zijn niet gratis met de literatuurhuispas
Minimum aantal deelnemers: 10
Data: 6, 13, 20 en 27 maart + 3, 10, 17 en 24 april 2018 (op acht dinsdagavonden, 19.00 – 21.00 uur)
Via Het Literatuurhuis Utrecht kunt u zich vrijblijvend aanmelden voor deze cursus. Half januari nemen we contact met u op om uw inschrijving te bevestigen, 1 februari laten we weten of de cursus voldoende definitieve inschrijvingen heeft om doorgang te kunnen vinden.

Over de cursus
Voor iedere roman trekken we twee weken uit. Tijdens de bijeenkomsten zullen we de romans bespreken, onder meer aan de hand van secundaire literatuur uit de reader die fragmenten bevat uit onder andere Vertel me het einde, een essay in veertig vragen van Valeria Luiselli en Aan de rand van de wereld van Michel Houellebecq. Tijdens de laatste bijeenkomst is Volkskrant-columnist en auteur Toine Heijmans te gast om te vertellen over zijn roman Pristina.
Over de romans
Americanah, Chimamanda Ngozi Adichie: Ifemelu en Obinze zijn hevig verliefd op elkaar. Hun geluk wordt wreed verstoord wanneer zij hun land Nigeria wegens de militaire dictatuur moeten verlaten. Ifemelu gaat in Amerika studeren. Ze ontmoet daar nieuwe mensen, knoopt vriendschappen aan, maar krijgt ook te maken met vernederingen en tegenslag. Voor het eerst in haar leven komt ze erachter wat het betekent om zwart te zijn.
Exit West, Mohsin Hamid: Twee jonge mensen ontmoeten elkaar in een stad aan de vooravond van een burgeroorlog. De moderne Nadia wordt verliefd op de aardige en bescheiden Saïd, terwijl de situatie in het land steeds explosiever wordt. Dan horen ze over deuren die je, tegen betaling, naar een veiligere plaats in het Westen leiden.
Onderworpen, Michel Houellebecq: Een professor aan de Sorbonne ziet zijn land in 2022 aan de vooravond van de presidentsverkiezingen steeds verder polariseren: een burgeroorlog lijkt onvermijdelijk. De traditionele partijen zijn uitgespeeld, de strijd gaat tussen het Front National en de Moslimbroederschap. Op de valreep doet een van de leiders een politieke meesterzet. Met Onderworpen is Michel Houellebecq helemaal terug als Frankrijks grootste provocateur. Hij schrijft altijd op de huid van de tijd, maar nooit eerder schreef hij zo’n politieke roman, eindigend met een verrassend majeurakkoord.
Pristina, Toine Heijmans: Pristina gaat over Albert Drilling, succesvol ambtenaar: trouw aan zijn minister en aan de wet. Zijn missies zijn geheim; in de voering van zijn colbert is tienduizend euro genaaid. Onderweg naar een eiland in de Noordzee leest hij het dossier van de jonge vrouw die hij zoekt. Een opdracht van niks. Maar op het eiland gelden andere wetten. Pristina is een broeierig schimmenspel tussen twee mensen die tot elkaar zijn veroordeeld. De een leeft in hotels, de ander in vreemdelingenkampen. Allebei proberen ze het beste uit hun leven te halen, en allebei weten ze dat een van hen gaat verliezen.
Over de docent
Dieuwertje Mertens is journalist en criticus. Voor Het Parool bespreekt ze wekelijks Nederlandse en vertaalde fictie en poëzie. Ze werkte jarenlang als docent aan de School voor Journalistiek in Utrecht, waar ze voor de Specialisatie Cultuur onder meer de cursus Geëngageerde Literatuur gaf. Ze stelde een aantal bloemlezingen samen over hedendaagse en moderne (podium-)poëzie.

Dichters uit de bundel in de media:

dubvoorplat

Eric Kok in Het Haarlems Dagblad:

Fragment:

Dichters uit de bundel’ van Chrétien Breukers en Dieuwertje Mertens is een betere bloemlezing dan de dikke Pfeijffer. Ze zijn strenger en durven ook bij de nieuwe lichting meer af te wijzen.

Breukers en Mertens leggen de nadruk op podiumpoëzie, gedichten die zich voor laten dragen. Papieren bundels worden amper verkocht, terwijl dichters op het podium een groter publiek bereiken. Dat betekent ook dat plezierdichters als Drs. P en Driek van Wissen meer dan ooit in de canon thuis horen. Van Kees Stip staat de lange parodie ’Dieuwertje Diekema’, van het origineel, ’Maria Lecina’ van Jobs Weremeus Buning, slechts een fragment. Moderne plezierdichters zijn er niet meer, of we moeten Ingmar Heytze ertoe rekenen.

De bloemlezing is belangrijk als richtingaanwijzer van de moderne poëzie. Die laten Breukers en Mertens beginnen met de Tachtigers, terwijl zo langzamerhand de Eerste Wereldoorlog, het modernisme, een betere scheidslijn is. Van de dichters die na 2000 debuteerden, geloven ze in de rapgroep De Jeugd van Tegenwoordig, in Els Moors en Ramsey Nasr, maar vooral in de mateloze Vlaamse performer Andy Fierens. (..)

Kila van der Starre in De Groene Amsterdammer:

‘De selectiecriteria maken Dichters uit de bundel een originele bloemlezing met een unieke balans tussen klassiekers en populaire hedendaagse gedichten. Breukers en Mertens presenteren welke poëzie leeft.’

 

 Albert Hagenaars schreef voor Biblion:

‘Met hun titel geven de samenstellers van deze anthologie van de Nederlandstalige poëzie, vanaf de Tachtigers tot nu, al aan dat zij niet alleen oog maar ook oor hebben voor de manieren waarop gedichten zich kunnen manifesteren. De inleiding getuigt van kennis van zaken en kondigt met tal van criteria ook poëzie aan die het vooral van het podium of blogs moet hebben. De publicatie begint dus met de bekendste gedichten van Jacques Perk en Karel van de Woestijne en springt in intervallen van tien of twintig en ten slotte vijf jaar tot Mustafa Kör en Carmien Michels. Van alle auteurs is één tot een handvol teksten opgenomen. Het accent ligt op de productie van de laatste vijftig jaar. Met name hier is het streven om een balans te geven tussen de ‘canon’ en ‘een tijdsbeeld’. De uitspraak dat een dichter alleen een kans maakt als hij buiten het papieren boek treedt, is een voorbarige. Deze uitgave zelf weerspreekt haar althans. Toch is het perspectief gerechtvaardigd; het is in elk geval actueel en getuigt soms van lef. Elke bloemlezing met een dergelijk uitgangspunt verdient een bestelling! Zinvolle aanvulling op het beperkte aantal grote poëzieoverzichten.’

Job Gorissen bekijkt in De Limburger  welke gedichten van Limburgse dichters in de bloemlezers zijn opgenomen en welke dichters ontbreken.

Jeroen van den Heuvel op Ooteoote:

“Wat is er nou mooier dan languit op de bank met een dikke bundel prachtige gedichten? Laten we wel wezen: de meeste kritiek gaat over wat er niet in de bloemlezing zit, terwijl het voor ieders gemoedsrust beter is als we ons richten op wat er wel in staat. En dat zijn heel veel mooie gedichten. Geniet ervan.”

Joep van Ruiten in Dagblad van het Noorden:

Job Gollin in de Volkskrant: een interview met Ilja Leonard Pfeijffer, Jozef Deleu, Chrétien Breukers en mij over bloemlezen.

Fragment:

(..)

Gij zult niet bloemlezen (Louis Th. Lehmann)
Deleu: ‘Het gebod van deze gerespecteerde dichter vind ik niet relevant. Hij heeft zichzelf later laten bloemlezen door Komrij. Natuurlijk geven bundels een vollediger beeld van een dichter, maar de meesten zullen best tevreden zijn met een kritische keuze uit hun werk. Je krijgt er alleen geen stuiver voor. Maar poëzie levert sowieso geen stuiver op.’
Breukers: ‘Ferme taal van Lehmann. Mooi gezegd. Maar hij kwam erop terug.’
Mertens: ‘Een bloemlezing kan ook een nieuwe context geven. De dichter vindt zichzelf terug tussen tijd- en generatiegenoten.’
Pfeijffer: ‘Ik snap het wel. Een bundel is vaak meer dan een verzameling losse gedichten, het is een bouwwerk. Maar er is genoeg poëzie die op zichzelf kan staan. Bovendien: als je onsterfelijk wil worden, en welke dichter wil dat niet, vormt opname in een bloemlezing daarvoor de beste garantie.’

(..)

—————-

Vanaf 26 september 2016 in de boekhandel:

De bundel is dood, maar poëzie leeft als nooit tevoren

Zeg een eerlijk: Wanneer heeft u voor het laatst een dichtbundel gekocht? De meeste bundels, gedrukt in een oplage tussen de 200 en 500 exemplaren, wacht een eeuwig leven in de ramsj of sterft in de papierbak. Maar niet getreurd: de poëzie is niet dood, de bundel is dood. Poëzie leeft volop buiten de bundel: online op Facebook en weblogs, op straat, in bloemlezingen en bovenal op podia.

Poëziedeskundigen Chrétien Breukers en Dieuwertje Mertens hebben de bloemlezing Dichters uit de bundel samengesteld. In deze bloemlezing, met een uitgebreide inleiding en 400 gedichten, zijn de meest recente periode en de vernieuwingen van de hedendaagse Nederlandstalige poëzie in kaart gebracht. Ook laat ze zien hoe de dichter zich tegenwoordig steeds meer buiten de bundel profileert en welke weerslag dat heeft op de poëzie in het algemeen.

Om tot deze bloemlezing te komen begaven de samenstellers zich op internet, op (poëzie)festivals en in lokalen waar de poetry slam wordt bedreven. Dichters uit de bundel is daardoor niet alleen een nieuw en eigenzinnig overzicht van de moderne en hedendaagse poëzie, maar toont ook de nieuwste ‘hits’.

 

 

Titel: Dichters uit de bundel ISBN: 978 94 6068 189 9 Aantal pagina’s: 640

Auteur: Chrétien Breukers en Dieuwertje Mertens Prijs: € 29,95
Verschijningsdatum: 23 september 2016