Een vaste krant is een beetje als een langlopend huwelijk. De prijs die je voor de jarenlange trouw betaalt, is de sleur. De columnisten, die toen ze nog aan het begin van hun carrière stonden, nog verfrissend waren, zijn op een gegeven moment gewoontedieren geworden. Net zoals de lezer die iedere dag weer de juiste pagina opzoekt om de verschrompelde vruchten van hun geest nogmaals te herkauwen. Zo gaat dat. De sjeu is er op een gegeven moment van af. Voor Martin Bril gold dat ook. Na de zoveelste beschouwing van de gebeurtenissen in een bruin café in een dorp bij Groningen of het stamcafé om de hoek, wist je het wel. Tot – wat zal het zijn- een paar weken, maanden geleden, Martin Bril verdween van de voorpagina van de Voorkant. De summiere verklaring die de Volkskrant hiervoor gaf was een ziekte. Ronald Giphart zou hem voor onbepaalde tijd vervangen.

Dit gegeven gaf te raden. Zou Martin Bril getroffen zijn door een burn out, of erger nog: kanker? Ook in de DWDD behoorde hij niet meer tot het vaste meubilair. Er moest wel iets grondig mis zijn.  Enfin. Martin Bril krabbelde langzaam op en ging rustig aan weer parttime columns schrijven, en nog iets later fulltime. Tja, hij zou wel gek zijn om zijn plekje te vergeven aan Ronald Giphart, die zichtbaar genoot van zijn nieuwe status als Volkskrantcolumnist. Dat soort jongens moet je niet teveel ruimte geven. Voor je het weet neemt de jongere generatie het stokje over. Martin Bril vertelde de lezer dat hij erg ziek was, maar de ziekte kreeg nog steeds geen naam. Ik vrees dat de reden hiervoor was dat het een heel lelijk woord betreft. De kleine ontboezeming van Martin Bril was dan ook direct het keerpunt. Niet dat het café om de hoek geheel uit zijn columns is verbannen, maar datzelfde café wordt vanuit een geheel ander perspectief beschreven.

Tegenwoordig zie ik Martin door een andere bril. Waar de ziekte de columnist hartgrondig door elkaar heeft geschud, doen zijn columns dat bij de lezer. Voor reizen naar donkere kroegen in gehuchten aan de andere kant van het land, heeft hij geen energie meer en voor mijmeringen geen tijd. Nee, nu komen de echte zaken aan bod; zaken van leven en dood. Geen oppervlakkigheden, maar wel veel tragiek. Ik wordt er vaak een beetje bang van. Wat een inzichten geven die ziekte. En wat een begenadigd schrijver is Martin Bril eigenlijk! En zijn blik, die op de foto’s bij zijn columns in het magazine zichtbaar is, laat weinig te raden over: Martin bril heeft het leven door. Zelfs een lang huwelijk kent z’n verrassingen.