Schrijverijblog
Schrijverijblog
Levenskunst
William Wordsworth (1770-1850), groot Engels dichter, was samen met zijn collega William Blake aanstichter van de Romantiek in Engeland. Dweepziek als Wordsworth en alle romantische navolgers waren, hield hij grootse lofzangen op intense natuurlandschappen en het schone leven. De romanticus liet zich vooral inspireren door de Eerste Keer. In zijn poëzie trachtte hij (als door de ogen van een kind) te beschrijven welk gevoel het de eerste ervaring of het eerste aanzicht van een waterval of een ravijn met zich meebracht. De dichter had zichzelf een onmogelijke queeste opgelegd: de intensiteit en verwondering van een eerste keer steeds opnieuw te kunnen beleven.
We zijn helaas overgeleverd aan de eeuwige herhaling. Geen filosoof heeft een treffend antwoord kunnen vinden op de vraag hoe hieraan te ontsnappen. Verveling is ons lot. Het aantal eerste keren is beperkt. En op een gegeven moment doen sommige eerste keren ook teveel denken aan al bestaande ballast. Een eerste reis naar Afrika doet bijvoorbeeld verdomd veel denken aan een mengeling van het zes uur journaal, een schoolreisje naar de Apenheul en een luxe-resort aan de Costa del Sol. Ook heel mooi, maar voor velen niet daadwerkelijk imposant.
Daarnaast gaan veel eerste keren ongemerkt aan ons voorbij. Wie herinnert zich bijvoorbeeld nog bewust de eerste keer dat Henny Stoel in beeld was? (Henny Stoel niet meegerekend) Waarschijnlijk kunnen we deze vraag beter aan de man van Henny Stoel stellen. Of beter nog: de eerste liefde van Henny Stoel. Eerste keren zijn alleen maar interessant als ze overdonderen. Omdat ze onovertroffen zijn.
Wat niet snel verveelt is de liefde. Tot nu toe heeft niemand dit mooier kunnen omschrijven dan Milan Kundera. De eeuwige herhaling is , zoals Nietzsche omschrijft ,,de zwaarste last.”
Kudera: ,,De zwaarste last breekt ons, laat ons struikelen, drukt ons tegen de grond. Maar in de liefdespoëzie aller tijden verlangt de vrouw ernaar de zware last van het mannenlichaam op het hare te voelen. De zwaarste last is derhalve ook het beeld van de meest intense levensvervulling. Hoe zwaarder de last, des te dichter bij de grond, des te werkelijker en echter is ons leven”.
Adriaan Jaeggi bracht onlangs postuum een verzameling teksten uit, waaronder zijn niet voltooide roman Pluto over een man die belast is met het eeuwige leven. Het ergste was nog, vond de man, dat alles zo verdomde saai was. Er viel niets nieuws meer te beleven. Het leven raakt sleets. De schrijver heeft goddank het boek voortijdig verlaten, door zelf het leven te laten voor wat het is. Je gunt niemand z’n diepgeworteld besef. Wie weet wat de ware levenskunst is? Een eerste keer van alles wat groots en meeslepend is en dat in de herhaling? Vraag het me over een jaar nog een keer en een jaar later nog eens en nog eens..
maandag 25 mei 2009