Tag: Feminisme

‘Poëzie vond mij toen ik veertien was’

‘Poëzie vond mij toen ik veertien was’

Het Parool, PS Boeken, zaterdag 15 juni 2019 Bijtend pamflet: Koleka Putuma put kracht uit openheid De Zuid-Afrikaanse performer, dichter en theatermaker Koleka Putuma maakt furore met haar activistische gedichten. Haar bundel Collective Amnesia sloeg internationaal in als een bom. Door Dieuwertje Mertens ‘Als je […]

Hebben vrouwen Herman Stevens nodig?

Hebben vrouwen Herman Stevens nodig?

Het Parool, PS Boeken, zaterdag 12 mei 2018 Essays: 100 jaar vrouwenhaat in de literatuur ‘De beste tijd voor vrouwen komt nog’ In de essaybundel Het sterke geslacht breekt schrijver Herman Stevens een lans voor vrouwen in de literatuur. Maar hij blijft wel erg dicht […]

‘Liefde kan pas als je naar elkaar luistert’

‘Liefde kan pas als je naar elkaar luistert’

Het Parool, Boeken, 7 april 2018

Macht: Vrouwen, mannen en relaties

Dieuwertje Mertens

In De antwoorden van Catherine Lacey legt personage Kurt Sky het aan met verschillende vrouwen om aan al zijn behoeftes te voldoen. ‘Gender speelt een belangrijke rol.’

De Amerikaanse auteur Catherine Lacey schrijft in haar tweede roman De antwoorden over de maakbaarheid van de liefde. Maar belangrijker is misschien wel dat ze laat zien wat het betekent om vandaag de dag vrouw te zijn.

In De antwoorden wil de beroemde Amerikaanse acteur Kurt Sky met een duur experiment de perfecte liefde construeren. Een team onderzoekers stelt een harem voor hem samen. Elke vrouw vervult tegen betaling een andere rol: er is een Boze Vriendin om ruzie mee te maken, een Moederlijke Vriendin om de was te doen, er zijn Intieme Vriendinnen om seks mee te hebben en er is een Emotionele Vriendin om mee te praten. De laatste rol is voor de wereldvreemde, streng-religieus opgevoede Mary Parsons weggelegd. En met haar lijkt hij een echte band op te bouwen.

Waarom is Mary de ideale Emotionele Vriendin?

“Ze weet niet wie hij is, dus ze heeft geen beeld van hem. En ze is niet heel erg knap, want ze moest iemand zijn met wie Kurt vooral graag praat. Ik weet niet op welke manier ze niet zo knap is, of vanuit welk perspectief, want ik heb geen idee hoe ze eruitziet. Ik weet alleen dat ze wat kwetsbaar overkomt. Ik zie personages niet als mensen van vlees en bloed, maar als dragers van ideeën.”

Is de rol die de Emotionele Vriendin op zich neemt een reactie op het feministische concept ’emotionele arbeid’?

“Ja, maar hopelijk wel met een satirische ondertoon. Mary kijkt niet naar Kurt met een bepaald oordeel, dus voor haar heeft het aanvankelijk geen grote emotionele lading. Sommige mannen zoeken de eerste de beste vrouw op om hun gevoelens bij te botvieren. Als vrouw word je in een hoek gedreven en geacht te luisteren. Ik ben daarmee gestopt. Zoek maar een ander om je verhaal bij te doen.”

Ashley, die de rol van Boze Vriendin op zich neemt, zegt: ‘Die mannen, die bitches met hun slappe armen en benen – wisten ze niet dat een vrouw zijn altijd oorlog betekende?’

“Zij vindt het verschrikkelijk om op haar knappe verschijning te worden beoordeeld, maar er zijn natuurlijk genoeg vrouwen die daar veel plezier aan beleven en daar ook graag gebruik van maken. Ashleys opmerking zegt niets over vrouwen, maar vertelt iets over Ashley. Bij haar roept het woede op. Gender speelt een belangrijke rol in deze roman: ik wil, zonder te oordelen, laten zien dat vrouwen heel verschillend met hun vrouwelijkheid omgaan.”

‘Mijn moeder en haar vriendinnen hebben nooit gelijkheid gehad in hun relaties’

Maar de man, Kurt, heeft de touwtjes in handen. Is uw roman ook kritiek op de ongelijkheid tussen man en vrouw?

“Kurt heeft het voor het zeggen, omdat hij geld heeft, niet omdat hij een man is. Bij mijn generatie is degene die de macht heeft net zo vaak een man als een vrouw. Mijn moeder en haar vriendinnen hebben echter nooit gelijkheid gekend in hun relaties. Nu ze 65 is, komt mijn moeder erachter dat alle mannen met wie ze een relatie heeft gehad, nooit een poot hebben uitgestoken. Ze is woest. Mijn stiefvader is een lieve man, maar hun relatie is niet in balans omdat zij financieel volledig afhankelijk van hem is. Machtsverhoudingen in relaties worden voornamelijk bepaald door geld.”

Je zou de vriendinnen van Kurt, met name de Intieme Vriendinnen, ook prostituees kunnen noemen.

“Een goede vriendin van mij is sekswerker in New York. Zij heeft mij geleerd dat sekswerkers ervoor kiezen hun vrouwelijkheid in te zetten op een manier waar zij zich goed bij voelen. Dit maakt deze vrouwen niet ondergeschikt aan mannen.”

Iedere vrouw komt in haar leven wel op een manier in aanraking met seksueel geweld’

Bijna alle Vriendinnen hebben te maken gehad met seksueel geweld. Is dat inherent aan vrouw zijn?

“Iedere vrouw komt in haar leven wel op een of andere manier in aanraking met seksueel geweld, maar het afgelopen jaar is het pas onderwerp van gesprek geworden. De meeste vrouwen dragen, net zoals de Vriendinnen, een ongelukkige herinnering met zich mee. Patricia Lockwood schreef er een geweldig gedicht over: Rape joke (2013). Ze postte dit gedicht over haar verkrachting online en het ging viraal: het is een ongemakkelijk, vervreemdend gedicht. Maar je moet van dergelijke ervaringen een verhaal maken om ermee om te kunnen gaan.”

Uit De antwoorden komt naar voren dat Kurt vooral op zoek is naar iemand die luistert. Is liefde voor u het gevoel gehoord te worden?

“Kurt wordt door de meeste mensen niet echt gehoord, omdat ze alleen bevestiging zoeken van het idee dat ze van hem als beroemde acteur hebben. Je hebt gesproken taal, maar er bestaat ook zoiets als emotionele taal. Je voelt het als mensen niet echt luisteren. Ik denk dat je zou kunnen meten welke mensen echt een connectie maken. De manier waarop iemand luistert, maakt of er sprake van liefde kan zijn. Je kunt je afvragen of Mary echt luistert naar Kurt.”

De Nederlandse filosoof Simone van Saarloos scheef een manifest waarin ze een bestaan als single met verschillende relaties promoot, want je kunt niet alles in één persoon vinden. Het experiment dat u beschrijft, gaat hier ook vanuit. Is de ideale relatie polyamoureus?

“Ik zie het eerder als een meer gecompliceerde manier om je leven te organiseren. Ik heb toen ik jonger was zelf ook wel met open relaties geëxperimenteerd. Die richting wilde ik niet op met mijn roman. Daarom is deze relatie ook een wetenschappelijk studie met betaalde deelnemers, zodat het stranger than life is.”

Catherine Lacey, De antwoorden, Das Mag, 22,99, 382 blz,

NIEUW GELUID

Catherine Lacey (1985) komt uit Tupelo, Mississippi. Haar debuut, Niemand is ooit verloren (2016), werd lovend ontvangen. In 2014 riep literair magazine Granta haar uit tot ‘New Voice’. Ze woont in Chicago.

 

Dorrestein doet zelf haar laatste zegje

Dorrestein doet zelf haar laatste zegje

Het Parool, Boeken, zaterdag 31 maart 2018 Zelfportret: Journalist, feminist, romanschrijver, sterfelijk mens Dieuwertje Mertens De euforie over het idee voor een nieuwe roman is van korte duur als blijkt dat Renate Dorrestein slokdarmkanker heeft. Met Dagelijks werk is ze potentiële biografen voor. ‘Stel je […]